निवडणूक प्रक्रिया स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी राज्यशास्त्र
निवडणूक प्रक्रिया हा इयत्ता दहावी राज्यशास्त्राचा दुसरा पाठ भारतीय लोकशाहीच्या प्रत्यक्ष कार्यपद्धतीवर प्रकाश टाकतो. या पाठामध्ये लोकशाहीत नागरिकांना मिळालेल्या मतदानाच्या हक्काचे महत्त्व अधोरेखित करत, निवडणूक ही केवळ मत देण्याची कृती नसून जनतेच्या इच्छेला सत्तेत रूपांतर देणारी प्रक्रिया कशी आहे, हे स्पष्ट केले आहे. मतदार नोंदणीपासून उमेदवारांच्या नामनिर्देशनापर्यंत, प्रचाराच्या नियमांपासून मतदान व मतमोजणीपर्यंत प्रत्येक टप्पा पारदर्शक आणि निष्पक्ष राहावा यासाठी निवडणूक आयोगाची भूमिका किती महत्त्वाची आहे, याचे सविस्तर वर्णन या पाठात आहे. तसेच मुक्त, निष्पक्ष आणि नियमित निवडणुका लोकशाही टिकवण्यासाठी कशा आवश्यक आहेत आणि त्या नागरिकांमध्ये जबाबदारीची जाणीव कशी निर्माण करतात, हे या पाठातून समजते. त्यामुळे “निवडणूक प्रक्रिया” हा पाठ विद्यार्थ्यांना केवळ व्यवस्थेची माहिती देत नाही, तर लोकशाहीतील सक्रिय आणि जागरूक नागरिक होण्याची प्रेरणाही देतो.