ओळख सूक्ष्मजीवशास्त्राची स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2
ओळख सूक्ष्मजीवशास्त्राची हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील सातवा पाठ असून तो मानवी डोळ्यांना न दिसणाऱ्या पण जीवनावर खोल परिणाम करणाऱ्या सूक्ष्मजीवांच्या जगाची ओळख करून देतो. या पाठात जिवाणू, विषाणू, बुरशी, शैवाल आणि प्रोटोजोआ यांची रचना, वैशिष्ट्ये व वर्गीकरण सोप्या भाषेत समजावले आहे. सूक्ष्मजीव केवळ रोगकारक नसून अन्ननिर्मिती, औषधनिर्मिती, शेती, पर्यावरण स्वच्छता आणि जैवतंत्रज्ञानात त्यांची भूमिका किती महत्त्वाची आहे, हे उदाहरणांसह स्पष्ट केले आहे. किण्वन, अँटिबायोटिक्स, लसीकरण, सांडपाणी शुद्धीकरण आणि जैवखत यांसारख्या प्रक्रियांमधील सूक्ष्मजीवांचा उपयोग हा पाठ अधोरेखित करतो. तसेच हानिकारक सूक्ष्मजीवांमुळे होणारे आजार, प्रतिबंधात्मक उपाय आणि स्वच्छतेचे महत्त्व यामुळे दैनंदिन जीवनाशी सूक्ष्मजीवशास्त्राचा असलेला थेट संबंध स्पष्ट होतो. सूक्ष्मजीवांचे ज्ञान म्हणजे निसर्गातील अदृश्य सहकाऱ्यांना ओळखून विज्ञानाचा उपयोग मानवकल्याणासाठी कसा करता येतो, याची जाणीव करून देणारा हा पाठ आहे.