धाराविद्युत स्वाध्याय pdf इयत्ता नववी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान
इयत्ता नववी विज्ञान आणि तंत्रज्ञानमधील “धाराविद्युत” हा तिसरा पाठ विद्युत प्रवाहाच्या मूलभूत संकल्पना समजावून सांगणारा आहे. या धड्यात विद्युत प्रवाह म्हणजे काय, तो वाहकांमधून कसा वाहतो आणि त्याचे मापन कसे केले जाते याबद्दल माहिती दिली आहे. धातूसारख्या चांगल्या वाहकांमधून इलेक्ट्रॉनची सतत हालचाल झाल्यास विद्युत प्रवाह निर्माण होतो. विद्युतदाब (Voltage), प्रवाह (Current) आणि प्रतिरोध (Resistance) यांच्यातील संबंध समजावण्यासाठी Georg Simon Ohm यांनी मांडलेला ओहमचा नियम महत्त्वाचा मानला जातो, ज्यामुळे विद्युत परिपथातील प्रवाह कसा नियंत्रित होतो हे स्पष्ट होते. या पाठात विद्युत परिपथ, अॅमीटर व व्होल्टमीटर यांसारखी मोजमाप साधने, तसेच प्रतिरोधांची मालिकेत (Series) आणि समांतर (Parallel) जोडणी यांची माहिती दिली आहे. घरातील बल्ब, पंखा, मोबाइल चार्जर किंवा इतर विद्युत उपकरणे कशी कार्य करतात यामागील वैज्ञानिक तत्त्वेही या धड्यातून समजतात. त्यामुळे “धाराविद्युत” हा पाठ विद्यार्थ्यांना विद्युत उर्जेचा वापर, सुरक्षितता आणि दैनंदिन जीवनातील उपयोग समजावून देणारा अत्यंत महत्त्वाचा धडा मानला जातो.