सजीव सृष्टी व सूक्ष्मजीवांचे वर्गीकरण स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान
सजीव सृष्टी व सूक्ष्मजीवांचे वर्गीकरण हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील पहिला आणि अत्यंत मूलभूत पाठ आहे. या पाठामध्ये सजीवांच्या अफाट विविधतेकडे शास्त्रीय दृष्टीकोनातून पाहण्याची सुरुवात होते. पृथ्वीवरील सजीवांना त्यांच्या वैशिष्ट्यांनुसार गटांमध्ये विभागण्याची पद्धत म्हणजे वर्गीकरण. सुरुवातीला Carl Linnaeus यांनी द्विनाम पद्धतीचा (Binomial Nomenclature) वापर करून सजीवांना शास्त्रीय नावे देण्याची प्रणाली विकसित केली, ज्यामुळे जगभर एकसमान ओळख निर्माण झाली. पुढे Robert Whittaker यांनी पाच सृष्टींची (Monera, Protista, Fungi, Plantae, Animalia) वर्गीकरण पद्धती मांडली, ज्यामध्ये सूक्ष्मजीवांना स्वतंत्र स्थान देण्यात आले. सूक्ष्मजीव हे डोळ्यांना न दिसणारे परंतु पर्यावरणात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावणारे सजीव आहेत. उदाहरणार्थ, Louis Pasteur यांच्या संशोधनामुळे सूक्ष्मजीवांचे अस्तित्व आणि त्यांच्या उपयुक्त-अपायकारक परिणामांचे महत्त्व स्पष्ट झाले. या पाठामधून विद्यार्थ्यांना सजीवांची रचना, पेशींची वैशिष्ट्ये, अन्ननिर्मितीची पद्धत, हालचाल आणि पुनरुत्पादन यांसारख्या निकषांवर आधारित वर्गीकरण समजते. त्यामुळे हा पाठ केवळ माहितीपुरता मर्यादित न राहता, वैज्ञानिक दृष्टिकोन विकसित करणारा आणि जैवविविधतेचे महत्त्व पटवून देणारा आहे.