सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी इतिहास
महाराष्ट्र राज्य बोर्डाच्या इयत्ता आठवी इतिहास पाठ्यपुस्तकातील दहावा धडा ‘सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ स्वाध्याय’ हा ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध सशस्त्र विद्रोहांच्या प्रेरणादायी गाथांचा संग्रह आहे, ज्यात वासुदेव बळवंत फडके यांनी लाहुजी साळवेंकडून शस्त्रविद्या शिकून रामोशी बांधवांना एकत्र करून पहिला सशस्त्र उठाव केला, पण अयोध्येच्या जेलमध्ये कैदेत मृत्यू पावले. चाफेकर बंधू दामोदर व बलकृष्ण यांनी प्लेग कमिशनर रँडच्या जुलूमांचा बदला घेऊन त्याची हत्या केली, तर अनंत कान्हेरे याने नाशिकचे कलेक्टर जॅक्सनला मारून अभिनव भारताशी जोडले जाणाऱ्या सावरकरांना पन्नास वर्षांची कठोर कारावासाची शिक्षा झाली; बंगालच्या अनुशीलन समितीत खुदीराम बोस व प्रफुल्ल चाकी यांनी किंग्सफोर्डच्या गाडीवर बॉम्ब टाकला पण दोन महिलांचा मृत्यू झाला, खुदीरामला फाशी देण्यात आली. पंडित श्यामजी कृष्ण वर्मा यांनी लंडनच्या इंडिया हाउसमधून क्रांतिकारकांना शिष्यवृत्ती व मदत पुरवली, मदाम कामा यांनी जर्मनीतील समाजवादी परिषदेत भारतीय ध्वज फडकावला, तर मादनलाल धिंग्रा याने कर्जन वायलीचा वध केला; अमेरिकेतील गदर पक्षाने लाला हरदयाळ व पंडुरंग खानखोजे यांच्या नेतृत्वात ‘गदर’ पेपरद्वारे विद्रोहाचा धागा पसरवला, रॅश बिहारी बोस व विष्णु पिंगले यांनी प्रथम महायुद्धात उठाव आखला पण विश्वासघातामुळे अपयशी ठरला. हिंदुस्थान सोशालिस्ट रिपब्लिकन आर्मीमध्ये चंद्रशेखर आझाद, भगतसिंग, राजगुरू व सुखदेव यांनी काकोरी ट्रेन लूट व लाहौर ऍसेंबलीत बॉम्ब टाकून Saunders चा वध केला, भगतसिंगांना ‘इंकलाब जिंदाबाद’ च्या घोषणांसह फाशी झाली; चित्तगोंग शस्त्रागार हल्ल्यात सूर्यसेन, कल्पना दत्ता व प्रितिलता वद्देदार यांनी संदेशवाहन ठप्प करून ब्रिटिशांना धडा शिकवला.