सामाजिक व राजकीय चळवळी स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी राज्यशास्त्र
सामाजिक व राजकीय चळवळी हा इयत्ता दहावी राज्यशास्त्राचा चौथा पाठ समाजपरिवर्तनाची खरी शक्ती कुठे दडलेली आहे, हे उलगडून दाखवतो. या पाठामध्ये चळवळी म्हणजे केवळ निषेध किंवा आंदोलन नसून समाजातील अन्याय, असमानता आणि दडपशाहीविरुद्ध जनतेने संघटितपणे उचललेले जाणीवपूर्वक पाऊल कसे असते, हे स्पष्ट केले आहे. सामाजिक चळवळींमधून समाजातील रूढी, परंपरा आणि मानसिकता बदलण्याचा प्रयत्न होतो, तर राजकीय चळवळी सत्तेच्या रचनेत बदल घडवून आणण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात. या चळवळींमुळे दुर्बल व उपेक्षित घटकांचे प्रश्न ऐरणीवर येतात, लोकशाही अधिक समावेशक होते आणि नागरिकांमध्ये हक्कांची जाणीव निर्माण होते. त्यामुळे “सामाजिक व राजकीय चळवळी” हा पाठ लोकशाही ही सतत विकसित होणारी प्रक्रिया आहे आणि तिच्या बळकटीसाठी सक्रिय नागरिकांचा सहभाग किती आवश्यक आहे, हे प्रभावीपणे समजावतो.