आरोग्य व रोग स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान
आरोग्य व रोग हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील दुसरा पाठ विद्यार्थ्यांना निरोगी जीवनशैलीची शास्त्रीय समज देणारा आहे. या पाठामध्ये आरोग्य म्हणजे केवळ रोगाचा अभाव नसून शारीरिक, मानसिक आणि सामाजिक समतोल अशी व्यापक संकल्पना स्पष्ट केली जाते—हीच व्याख्या World Health Organization यांनी मांडलेली आहे. रोगांचे संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य असे प्रकार, त्यांची कारणे, लक्षणे आणि प्रतिबंधक उपाय यांचे सुस्पष्ट विवेचन या धड्यात आहे. सूक्ष्मजंतूंमुळे होणाऱ्या रोगांबाबतचे मूलभूत संशोधन Louis Pasteur आणि Robert Koch यांनी सिद्ध केले, ज्यामुळे ‘जंतुसिद्धांत’ (Germ Theory) विकसित झाला आणि लसीकरण, स्वच्छता व निर्जंतुकीकरण यांचे महत्त्व अधोरेखित झाले. संतुलित आहार, व्यायाम, वैयक्तिक स्वच्छता आणि वेळेवर उपचार यामुळे रोगप्रतिकारशक्ती मजबूत राहते, हा मुख्य संदेश या पाठातून मिळतो. त्यामुळे हा पाठ विद्यार्थ्यांना केवळ रोगांची माहिती देत नाही, तर आरोग्य जपण्यासाठी आवश्यक असलेली सजगता आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोनही विकसित करतो.