आनुवंशिकता व उत्क्रांती स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2
आनुवंशिकता व उत्क्रांती हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील पहिला पाठ असून तो सजीवांमध्ये आढळणाऱ्या समानता-भिन्नतेचे वैज्ञानिक स्पष्टीकरण देतो. या पाठात गुणधर्म पिढ्यान्पिढ्या कसे वारसा म्हणून मिळतात यामागील जनुके (Genes), गुणसूत्रे (Chromosomes) आणि डीएनए (DNA) यांची भूमिका स्पष्ट केली आहे. मेंडेलच्या प्रयोगांमधून आनुवंशिकतेचे मूलभूत नियम कसे मांडले गेले, तसेच प्रभावी व अप्रभावी गुणधर्म कसे प्रकट होतात हे उदाहरणांसह समजावले आहे. पुढे, सजीवांमध्ये होणारे सूक्ष्म बदल, अनुकूलन (Adaptation), नैसर्गिक निवड आणि कालांतराने घडणारी उत्क्रांती ही प्रक्रिया समजावून सांगितली आहे. जीवसृष्टीतील वैविध्य हे अपघाती बदल (Mutation) आणि पर्यावरणाशी जुळवून घेण्याच्या क्षमतेमुळे कसे निर्माण होते, यावर हा पाठ प्रकाश टाकतो. आधुनिक जीवशास्त्र, वैद्यकीय संशोधन आणि जैवतंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने आनुवंशिकता व उत्क्रांतीचे महत्त्व अधोरेखित करणारा हा पाठ विद्यार्थ्यांना जीवनाच्या वैज्ञानिक समजुतीकडे नेणारा ठोस पाया घालतो.