प्राण्यांचे वर्गीकरण स्वाध्याय pdf

प्राण्यांचे वर्गीकरण स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 प्राण्यांचे वर्गीकरण हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील सहावा पाठ असून तो प्राणीसृष्टीतील अफाट वैविध्य शास्त्रीय पद्धतीने समजून घेण्याचा पाया घालतो. या पाठात प्राण्यांची शरीररचना, सममिती, ऊतकांची पातळी, देहगुहा, खंडन (Segmentation) आणि कणा असणे किंवा नसणे अशा निकषांवर आधारित अकशेरुकी व कशेरुकी प्राण्यांचे … Read more

पर्यटन वाहतूक व संदेशवहन स्वाध्याय pdf

पर्यटन वाहतूक व संदेशवहन स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी भूगोल पर्यटन, वाहतूक व संदेशवहन हा इयत्ता दहावी भूगोल विषयातील नववा पाठ असून तो आधुनिक समाजाच्या गतीशीलतेचे भौगोलिक चित्र स्पष्ट करतो. या पाठात पर्यटनाचा विकास नैसर्गिक सौंदर्य, ऐतिहासिक वारसा, हवामान आणि पायाभूत सुविधांवर कसा अवलंबून असतो, हे समजावले आहे. पर्यटनामुळे स्थानिक रोजगारनिर्मिती, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि प्रादेशिक विकासाला … Read more

हरित ऊर्जेच्या दिशेने स्वाध्याय pdf

हरित ऊर्जेच्या दिशेने स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 हरित ऊर्जेच्या दिशेने हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील पाचवा पाठ असून तो पारंपरिक ऊर्जास्रोतांवरील अवलंबित्व कमी करून पर्यावरणपूरक व शाश्वत ऊर्जेकडे वाटचाल करण्याची वैज्ञानिक जाणीव निर्माण करतो. या पाठात सौर, पवन, जल, जैवऊर्जा आणि भू-उष्णता यांसारख्या नवीन व नवीकरणीय ऊर्जास्रोतांचे कार्य, … Read more

पर्यावरणीय व्यवस्थापन स्वाध्याय pdf

पर्यावरणीय व्यवस्थापन स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 पर्यावरणीय व्यवस्थापन हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील चौथा पाठ असून तो निसर्गसंपत्तीचा शहाणपणाने वापर आणि पर्यावरणाचे दीर्घकालीन संरक्षण यांचा समतोल साधण्याची वैज्ञानिक दृष्टी देतो. या पाठात नैसर्गिक संसाधनांचा अतिवापर, प्रदूषण, हवामान बदल यांसारख्या मानवनिर्मित समस्यांचे परिणाम स्पष्ट करताना शाश्वत विकास (Sustainable Development) … Read more

सजीवांतील जीवनप्रक्रिया भाग 2 स्वाध्याय pdf

सजीवांतील जीवनप्रक्रिया भाग 2 स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 सजीवांतील जीवनप्रक्रिया – भाग २ हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील तिसरा पाठ असून तो सजीवांच्या शरीरात घडणाऱ्या नियंत्रण व समन्वय (Control and Coordination) तसेच प्रजनन या अत्यंत महत्त्वाच्या प्रक्रियांवर प्रकाश टाकतो. या पाठात चेतासंस्था आणि हार्मोनल प्रणाली एकत्रितपणे शरीरातील विविध … Read more

सजीवांतील जीवनप्रक्रिया भाग 1 स्वाध्याय pdf

सजीवांतील जीवनप्रक्रिया भाग 1 स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान व तंत्रज्ञान भाग-2 सजीवांतील जीवनप्रक्रिया – भाग १ हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील दुसरा पाठ असून तो सजीव “जिवंत” कसे राहतात यामागील मूलभूत प्रक्रियांचा वैज्ञानिक अभ्यास करतो. या पाठात पोषण, श्वसन, वहन (Transport) आणि उत्सर्जन या जीवनासाठी अत्यावश्यक प्रक्रियांचे सविस्तर वर्णन केले आहे. … Read more

आनुवंशिकता व उत्क्रांती स्वाध्याय pdf

आनुवंशिकता व उत्क्रांती स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 आनुवंशिकता व उत्क्रांती हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील पहिला पाठ असून तो सजीवांमध्ये आढळणाऱ्या समानता-भिन्नतेचे वैज्ञानिक स्पष्टीकरण देतो. या पाठात गुणधर्म पिढ्यान्‌पिढ्या कसे वारसा म्हणून मिळतात यामागील जनुके (Genes), गुणसूत्रे (Chromosomes) आणि डीएनए (DNA) यांची भूमिका स्पष्ट केली आहे. मेंडेलच्या प्रयोगांमधून … Read more

लोकसंख्या स्वाध्याय इयत्ता दहावी pdf

लोकसंख्या स्वाध्याय इयत्ता दहावी pdf भूगोल लोकसंख्या हा इयत्ता दहावी भूगोल विषयातील सहावा पाठ असून तो मानवी घटकांचा भौगोलिक अभ्यास समजून घेण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. या पाठात लोकसंख्येचा आकार, वाढ, घनता आणि वितरण यांचा अभ्यास करून भारतातील लोकसंख्येची वैशिष्ट्ये स्पष्ट केली आहेत. नैसर्गिक परिस्थिती, आर्थिक संधी, वाहतूक सुविधा आणि सामाजिक घटक यांच्या प्रभावामुळे लोकसंख्या एका … Read more

अर्थव्यवस्था आणि व्यवसाय स्वाध्याय pdf

अर्थव्यवस्था आणि व्यवसाय स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी भूगोल अर्थव्यवस्था आणि व्यवसाय हा इयत्ता दहावी भूगोल विषयातील आठवा पाठ असून तो नैसर्गिक संसाधने आणि मानवी श्रम यांमधील संबंध स्पष्ट करणारा आहे. या पाठात प्राथमिक, द्वितीयक व तृतीयक व्यवसायांची संकल्पना समजावून सांगत भारतातील आर्थिक रचनेचे स्वरूप उलगडले आहे. शेती, खाणकाम, मासेमारी यांसारखे प्राथमिक व्यवसाय थेट निसर्गावर अवलंबून … Read more

मानवी वस्ती स्वाध्याय इयत्ता दहावी pdf

मानवी वस्ती स्वाध्याय इयत्ता दहावी pdf भूगोल मानवी वस्ती हा इयत्ता दहावी भूगोल विषयातील सातवा पाठ असून तो मानव आणि भू-पर्यावरण यांच्यातील नातेसंबंध स्पष्ट करणारा आहे. या पाठात मानवी वस्तीची उत्पत्ती, विकास आणि प्रकार—ग्रामीण व शहरी—यांचा अभ्यास केला आहे. पाणी उपलब्धता, सुपीक जमीन, हवामान, वाहतूक मार्ग आणि रोजगाराच्या संधी यांसारख्या घटकांमुळे वस्तीचे स्वरूप कसे ठरते, … Read more