धाराविद्युत आणि चुंबकत्व स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान
धाराविद्युत आणि चुंबकत्व हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील चौथा पाठ विद्युत प्रवाह आणि चुंबकीय परिणाम यांचा परस्परसंबंध उलगडून दाखवतो. या धड्यात विद्युत प्रवाह म्हणजे काय, तो कसा निर्माण होतो आणि विद्युत परिपथ (electric circuit) कसा पूर्ण होतो हे सोप्या प्रयोगांद्वारे स्पष्ट केले जाते. विद्युत प्रवाहामुळे निर्माण होणाऱ्या चुंबकीय क्षेत्राचा शोध Hans Christian Ørsted यांनी लावला, ज्यामुळे विद्युत आणि चुंबकत्व यांच्यातील नाते सिद्ध झाले. पुढे Michael Faraday यांनी विद्युतचुंबकीय प्रेरण (Electromagnetic Induction) या संकल्पनेचा शोध लावून जनित्र (Generator) आणि मोटार यांसारख्या उपकरणांच्या निर्मितीला वैज्ञानिक पाया दिला. या पाठामध्ये इलेक्ट्रोमॅग्नेटची रचना, त्याचे उपयोग (उदा. घंटी, क्रेन, मोटार) तसेच स्थायी चुंबक व विद्युतचुंबक यांतील फरक समजावला आहे. दैनंदिन जीवनातील पंखा, मिक्सर, घंटी यांसारखी उपकरणे कशी कार्य करतात यामागील विज्ञान या धड्यातून विद्यार्थ्यांना समजते. त्यामुळे हा पाठ केवळ संकल्पनात्मक नसून, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा पाया समजावून देणारा आणि प्रयोगशील विचारांना चालना देणारा आहे.