मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1
मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण ही रसायनशास्त्रातील एक महत्त्वाची संकल्पना असून ती विविध मूलद्रव्यांच्या गुणधर्मांमधील सुसूत्रता स्पष्ट करते. सुरुवातीला मेंडेलीव्ह यांनी मूलद्रव्यांचे वर्गीकरण त्यांच्या अणुभारावर आधारित केले आणि भविष्यात सापडणाऱ्या मूलद्रव्यांसाठी जागाही राखून ठेवली, ही त्यांची दूरदृष्टी होती. पुढे आधुनिक आवर्त सारणीत मूलद्रव्यांची मांडणी अणुक्रमांकाच्या वाढत्या क्रमाने करण्यात आली, ज्यामुळे त्यांच्या रासायनिक गुणधर्मांमधील आवर्तन स्पष्टपणे दिसून येते. समान गटातील मूलद्रव्यांचे बाह्य कक्षेतील इलेक्ट्रॉन्सची संख्या समान असल्याने त्यांचे रासायनिक वर्तन साधर्म्याचे असते, तर कालावधीत (period) डावीकडून उजवीकडे जाताना धातूधर्म कमी होत जातो आणि अधातूधर्म वाढतो. या पाठातून विद्यार्थ्यांना आवर्त प्रवृत्ती, धातू-अधातूंचे वर्गीकरण, तसेच आवर्त सारणीचा औद्योगिक व दैनंदिन जीवनातील उपयोग समजतो, ज्यामुळे रसायनशास्त्र अधिक तर्कसंगत व समजण्यास सोपे बनते.