उष्णता स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1
उष्णता ही ऊर्जा स्वरूपातील एक महत्त्वाची संकल्पना असून ती वस्तूंच्या तापमानातील बदल आणि अणू-रेणूंच्या गतीशी संबंधित आहे. एखाद्या वस्तूचे तापमान वाढले की तिच्यातील कणांची गती वाढते आणि उष्णता उच्च तापमानाच्या वस्तूपासून कमी तापमानाच्या वस्तूकडे प्रवाहित होते, हा उष्णतेचा मूलभूत नियम आहे. या पाठात उष्णतेचे वहन, संवहन आणि प्रारण (radiation) या तीन प्रमुख प्रकारांचे स्पष्टीकरण देताना दैनंदिन जीवनातील उदाहरणांद्वारे संकल्पना सुलभ करण्यात आली आहे. विशिष्ट उष्मा क्षमता, गुप्त उष्मा, तापमान मापनाची पद्धत आणि उष्णतेचा प्रसार या घटकांमुळे पदार्थांच्या अवस्थांतर प्रक्रियेचे वैज्ञानिक विश्लेषण करता येते. हवामानातील बदल, समुद्री वारे, थर्मसची रचना किंवा औद्योगिक प्रक्रियांतील उष्णता नियंत्रण या सर्व गोष्टी समजून घेण्यासाठी हा पाठ अत्यंत उपयुक्त ठरतो आणि विद्यार्थ्यांना उष्मागतिकीच्या मूलभूत तत्त्वांकडे नेतो.