स्वातंत्र्यलढ्याची परिपूर्ती स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी इतिहास
महाराष्ट्र राज्य बोर्डाच्या इयत्ता आठवीच्या इतिहास व नागरिकशास्त्र एकात्मिक पुस्तकातील १३ व्या स्वाध्याय ‘स्वातंत्र्यलढ्याची परिपूर्ती’ हा भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर ५६२ हून अधिक संस्थानांच्या विलीनीकरणाने होणाऱ्या एकीकरणाची रोमांचक कथा सांगणारा पाठ आहे, ज्यात सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या दूरदृष्टीपूर्ण ‘सामीलनामा’ कराराने बहुसंख्य संस्थाने शांततेने भारतात सामील झाली. जुनागडमध्ये नवाबच्या पाकिस्तानप्रवेशाच्या निर्णयाला प्रजेच्या ‘प्रजाप्रजा परिषद’ च्या आंदोलनाने आणि भारताच्या जनमत संग्रहाने उत्तर दिले, तर हैदराबादमध्ये निजामच्या ‘रझाकार’ अत्याचारांना ‘ऑपरेशन पोलो’ ने (१३-१७ सप्टेंबर १९४८) दाबून मराठवाड्यातील स्वामी रामानंद तीर्थांसारख्या नेत्यांच्या नेतृत्वात मुक्तिसंग्रामाने विलीनीकरण घडवले. काश्मीरमध्ये राजा हरिसिंग्ह यांनी पाककबायली हल्ल्यानंतर विलीनीकरण करारावर स्वाक्षरी करून भारतीय लष्कराची मदत मागितली, फ्रेंच वसाहती (पॉन्डिचेरी) चे शांततेने विलीनीकरण झाले, मात्र गोव्यातील १९६१ च्या मुक्ती लढ्यातील भारतीय नौदलाची ‘ऑपरेशन विजय’ ही घटना राष्ट्रप्रेमाची प्रेरणा देते.