स्वातंत्र्यप्राप्ती स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी इतिहास
महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या आठवीच्या इतिहासातील १२ वा स्वाध्याय “स्वातंत्र्यप्राप्ती” हा ब्रिटिश भारताच्या अंतिम टप्प्यातील वेव्हेल योजना, त्रिमंत्री योजना, माउंटबॅटन योजना आणि फाळणीच्या प्रमुख घटनांवर केंद्रित आहे. वेव्हेल यांची १९४५ ची योजना हिंदू-मुस्लिम समान प्रतिनिधित्वावर आधारित असली तरी मुस्लिम लीगच्या कठोर मागण्यांमुळे ती अपयशी ठरली, तर १९४६ च्या त्रिमंत्री योजनेदरम्यान लीगने प्रत्यक्ष कृती दिन पाळून दंगे भडकवले ज्यामुळे ब्रिटिशांना फाळणेची सक्ती करावी लागली. माउंटबॅटन यांनी १९४७ मध्ये फाळणीची योजना आखली जी राष्ट्रीय सभेने नाइलाजाने मान्य केली, आणि इंग्लंडचे पंतप्रधान अँटली यांनी जून १९४८ पूर्वी सत्ता हस्तांतरणाची घोषणा केल्याने घाईत झालेल्या निर्णयांमुळे हंगामी सरकारचे प्रमुख नेहरू, पटेल, गांधी आणि जिन्ना यांचा कारभार दंग्यांमुळे कोलमडला.