मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण स्वाध्याय pdf

मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण ही रसायनशास्त्रातील एक महत्त्वाची संकल्पना असून ती विविध मूलद्रव्यांच्या गुणधर्मांमधील सुसूत्रता स्पष्ट करते. सुरुवातीला मेंडेलीव्ह यांनी मूलद्रव्यांचे वर्गीकरण त्यांच्या अणुभारावर आधारित केले आणि भविष्यात सापडणाऱ्या मूलद्रव्यांसाठी जागाही राखून ठेवली, ही त्यांची दूरदृष्टी होती. पुढे आधुनिक आवर्त सारणीत मूलद्रव्यांची मांडणी अणुक्रमांकाच्या वाढत्या … Read more

गुरुत्वाकर्षण स्वाध्याय pdf

गुरुत्वाकर्षण स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 गुरुत्वाकर्षण हा निसर्गाचा एक मूलभूत नियम असून पृथ्वीवरील प्रत्येक वस्तू एकमेकांना आकर्षित करते या तत्त्वावर तो आधारलेला आहे. सर आयझॅक न्यूटन यांनी सफरचंदाच्या उदाहरणातून या संकल्पनेचा वैज्ञानिक अभ्यास केला आणि सार्वत्रिक गुरुत्वाकर्षणाचा नियम मांडला. या नियमानुसार कोणत्याही दोन वस्तूंमधील गुरुत्वाकर्षण बल त्यांच्या वस्तुमानाच्या प्रमाणात वाढते आणि … Read more

सामाजिक आरोग्य स्वाध्याय pdf

सामाजिक आरोग्य स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 सामाजिक आरोग्य हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील नववा पाठ असून तो आरोग्याची संकल्पना केवळ शारीरिक आजारांपुरती मर्यादित नसून मानसिक, भावनिक व सामाजिक कल्याणाशी जोडलेली आहे, हे ठळकपणे मांडतो. या पाठात कुटुंब, शाळा, समाज आणि माध्यमे यांचा व्यक्तीच्या आरोग्यावर होणारा परिणाम स्पष्ट केला … Read more

पेशीविज्ञान व जैवतंत्रज्ञान स्वाध्याय pdf

पेशीविज्ञान व जैवतंत्रज्ञान स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 पेशीविज्ञान व जैवतंत्रज्ञान हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील आठवा पाठ असून तो जीवनाची मूलभूत एकक असलेल्या पेशींची रचना, कार्य आणि त्यावर आधारित आधुनिक तंत्रज्ञान यांचा समन्वय साधतो. या पाठात पेशींचे प्रकार, पेशीअवयवांची विशिष्ट कामे, पेशीविभाजन आणि जीवनक्रियांतील त्यांचे महत्त्व स्पष्ट केले … Read more

ओळख सूक्ष्मजीवशास्त्राची स्वाध्याय pdf

ओळख सूक्ष्मजीवशास्त्राची स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 ओळख सूक्ष्मजीवशास्त्राची हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील सातवा पाठ असून तो मानवी डोळ्यांना न दिसणाऱ्या पण जीवनावर खोल परिणाम करणाऱ्या सूक्ष्मजीवांच्या जगाची ओळख करून देतो. या पाठात जिवाणू, विषाणू, बुरशी, शैवाल आणि प्रोटोजोआ यांची रचना, वैशिष्ट्ये व वर्गीकरण सोप्या भाषेत समजावले आहे. … Read more

प्राण्यांचे वर्गीकरण स्वाध्याय pdf

प्राण्यांचे वर्गीकरण स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 प्राण्यांचे वर्गीकरण हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील सहावा पाठ असून तो प्राणीसृष्टीतील अफाट वैविध्य शास्त्रीय पद्धतीने समजून घेण्याचा पाया घालतो. या पाठात प्राण्यांची शरीररचना, सममिती, ऊतकांची पातळी, देहगुहा, खंडन (Segmentation) आणि कणा असणे किंवा नसणे अशा निकषांवर आधारित अकशेरुकी व कशेरुकी प्राण्यांचे … Read more

पर्यटन वाहतूक व संदेशवहन स्वाध्याय pdf

पर्यटन वाहतूक व संदेशवहन स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी भूगोल पर्यटन, वाहतूक व संदेशवहन हा इयत्ता दहावी भूगोल विषयातील नववा पाठ असून तो आधुनिक समाजाच्या गतीशीलतेचे भौगोलिक चित्र स्पष्ट करतो. या पाठात पर्यटनाचा विकास नैसर्गिक सौंदर्य, ऐतिहासिक वारसा, हवामान आणि पायाभूत सुविधांवर कसा अवलंबून असतो, हे समजावले आहे. पर्यटनामुळे स्थानिक रोजगारनिर्मिती, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि प्रादेशिक विकासाला … Read more

हरित ऊर्जेच्या दिशेने स्वाध्याय pdf

हरित ऊर्जेच्या दिशेने स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 हरित ऊर्जेच्या दिशेने हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील पाचवा पाठ असून तो पारंपरिक ऊर्जास्रोतांवरील अवलंबित्व कमी करून पर्यावरणपूरक व शाश्वत ऊर्जेकडे वाटचाल करण्याची वैज्ञानिक जाणीव निर्माण करतो. या पाठात सौर, पवन, जल, जैवऊर्जा आणि भू-उष्णता यांसारख्या नवीन व नवीकरणीय ऊर्जास्रोतांचे कार्य, … Read more

पर्यावरणीय व्यवस्थापन स्वाध्याय pdf

पर्यावरणीय व्यवस्थापन स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 पर्यावरणीय व्यवस्थापन हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील चौथा पाठ असून तो निसर्गसंपत्तीचा शहाणपणाने वापर आणि पर्यावरणाचे दीर्घकालीन संरक्षण यांचा समतोल साधण्याची वैज्ञानिक दृष्टी देतो. या पाठात नैसर्गिक संसाधनांचा अतिवापर, प्रदूषण, हवामान बदल यांसारख्या मानवनिर्मित समस्यांचे परिणाम स्पष्ट करताना शाश्वत विकास (Sustainable Development) … Read more

सजीवांतील जीवनप्रक्रिया भाग 2 स्वाध्याय pdf

सजीवांतील जीवनप्रक्रिया भाग 2 स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-2 सजीवांतील जीवनप्रक्रिया – भाग २ हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग–२ मधील तिसरा पाठ असून तो सजीवांच्या शरीरात घडणाऱ्या नियंत्रण व समन्वय (Control and Coordination) तसेच प्रजनन या अत्यंत महत्त्वाच्या प्रक्रियांवर प्रकाश टाकतो. या पाठात चेतासंस्था आणि हार्मोनल प्रणाली एकत्रितपणे शरीरातील विविध … Read more