bhagwattekale5@gmail.com आरोग्य व रोग स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान आरोग्य व रोग हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील दुसरा पाठ विद्यार्थ्यांना निरोगी जीवनशैलीची शास्त्रीय समज देणारा आहे. या पाठामध्ये आरोग्य म्हणजे केवळ रोगाचा अभाव नसून शारीरिक, मानसिक आणि सामाजिक समतोल अशी व्यापक संकल्पना स्पष्ट केली जाते—हीच व्याख्या World Health Organization यांनी मांडलेली आहे. रोगांचे संसर्गजन्य व … Read more
सजीव सृष्टी व सूक्ष्मजीवांचे वर्गीकरण स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान सजीव सृष्टी व सूक्ष्मजीवांचे वर्गीकरण हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील पहिला आणि अत्यंत मूलभूत पाठ आहे. या पाठामध्ये सजीवांच्या अफाट विविधतेकडे शास्त्रीय दृष्टीकोनातून पाहण्याची सुरुवात होते. पृथ्वीवरील सजीवांना त्यांच्या वैशिष्ट्यांनुसार गटांमध्ये विभागण्याची पद्धत म्हणजे वर्गीकरण. सुरुवातीला Carl Linnaeus यांनी द्विनाम पद्धतीचा (Binomial Nomenclature) वापर … Read more
ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ स्वाध्याय pdf इयत्ता नववी मराठी महाराष्ट्र राज्य बोर्डाच्या इयत्ता नववीच्या मराठी कुमारभारती पुस्तकातील सतरावा पाठ ‘ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ’ हा प्रसिद्ध लेखक बाळ जे. पंडित यांचा अनोखा पाठ असून, ग्रीसमधील प्राचीन ऑलिंपिक स्पर्धा (इ.स.पू. ७७६ पासून) ते आधुनिक विश्वव्यापी खेळांपर्यंतचा प्रवास, ध्वजावरील पाच गुंफलेल्या वर्तुळांचे (लाल, निळा, पिवळा, हिरवा, काळा) पाच खंडांच्या मैत्रीचे … Read more
वनवासी स्वाध्याय pdf इयत्ता नववी मराठी महाराष्ट्र राज्य बोर्डाच्या इयत्ता नववीच्या मराठी कुमारभारती पुस्तकातील सोळावा पाठ ‘वनवासी’ हा तुकाराम धांडे यांची अनोखी कविता आहे, जी ‘वळीव’ या कवितासंग्रहातून घेतली गेली असून, सह्याद्रीच्या कळसूबाई शिखर आणि प्रवरा नदीच्या खोऱ्यातील आदिवासी मुलांच्या नैसर्गिक, धाडसी जीवनाचे मनोहारी चित्रण सैल अष्टाक्षरी ग्रामीण छंदात करते; या कवितेत ‘डोंगरराजाची पोरे’, ‘कळसू … Read more
धातुविज्ञान स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 धातुविज्ञान हे इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग १ चे आठवे पाठ असून, धातूंच्या निष्कर्षण, शुद्धीकरण आणि गुणधर्मांवर भर देते ज्यात धातुके (जसे बॉक्साईट ते अॅल्युमिनियमसाठी, सिनाबार पारा साठी), खनिजे, मृदा अशुद्धी काढणे, धातूंची अभिक्रियाशीलता श्रेणी (क्रियाशील Na, Li; मध्यम Fe, Zn; कमी Cu), विलगिकरण पद्धती … Read more
भिंगे व त्यांचे उपयोग स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 भिंगे व त्यांचे उपयोग हे इयत्ता दहावीच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग १ चे सातवे पाठ असून, ते प्रकाशाच्या अपवर्तन तत्त्वावर आधारित पारदर्शक माध्यमे आहेत ज्यांची दोन मुख्य प्रकारे – बहिर्गोल (कन्वेक्स) आणि अंतर्गोल (कॉनकेव्ह) – यांचे कार्य व उपयोग शिकवते; बहिर्गोल भिंग किरणांना … Read more
प्रकाशाचे अपवर्तन स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 प्रकाशाचे अपवर्तन म्हणजे प्रकाश किरण एका माध्यमातून दुसऱ्या माध्यमात जाताना त्याच्या वेगातील बदलामुळे त्याच्या मार्गात होणारा वाकडेपणा होय. जेव्हा प्रकाश हवा या विरळ माध्यमातून पाणी किंवा काच यांसारख्या घन माध्यमात प्रवेश करतो, तेव्हा त्याचा वेग कमी होतो आणि तो लंबाकडे वाकतो; उलट घन माध्यमातून विरळ … Read more
विद्युतधारेचे परिणाम स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 विद्युतधारेचे परिणाम ही संकल्पना विद्युत उर्जेचे विविध स्वरूपातील रूपांतर कसे होते हे स्पष्ट करते. एखाद्या चालकातून विद्युतधारा प्रवाहित झाल्यावर उष्णता निर्माण होणे, चुंबकीय प्रभाव दिसून येणे किंवा रासायनिक बदल घडणे असे वेगवेगळे परिणाम आढळतात. या पाठात विद्युतधारेचा उष्णताजन्य परिणाम आणि जूलचा नियम यांचे स्पष्टीकरण देण्यात … Read more
उष्णता स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 उष्णता ही ऊर्जा स्वरूपातील एक महत्त्वाची संकल्पना असून ती वस्तूंच्या तापमानातील बदल आणि अणू-रेणूंच्या गतीशी संबंधित आहे. एखाद्या वस्तूचे तापमान वाढले की तिच्यातील कणांची गती वाढते आणि उष्णता उच्च तापमानाच्या वस्तूपासून कमी तापमानाच्या वस्तूकडे प्रवाहित होते, हा उष्णतेचा मूलभूत नियम आहे. या पाठात उष्णतेचे वहन, संवहन … Read more
रासायनिक अभिक्रिया व समीकरणे स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 रासायनिक अभिक्रिया म्हणजे पदार्थांमध्ये होणारे असे बदल ज्यामध्ये नवीन पदार्थांची निर्मिती होते आणि मूळ पदार्थांचे रासायनिक गुणधर्म पूर्णपणे बदलतात. दैनंदिन जीवनात अन्न शिजवणे, लोखंडाला गंज लागणे, श्वसन प्रक्रिया किंवा इंधन जळणे ही सर्व रासायनिक अभिक्रियांची उदाहरणे आहेत. या पाठात रासायनिक अभिक्रियांची ओळख, त्यांचे … Read more