आपत्ती व्यवस्थापन स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान आपत्ती व्यवस्थापन हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील नऊवा पाठ नैसर्गिक व मानवनिर्मित आपत्तींचा शास्त्रीय व जबाबदार दृष्टीकोनातून विचार करायला शिकवतो. भूकंप, पूर, चक्रीवादळ, दुष्काळ, आग किंवा रासायनिक दुर्घटना यांसारख्या आपत्ती अचानक उद्भवतात; परंतु योग्य नियोजन, पूर्वतयारी आणि तात्काळ प्रतिसाद यामुळे त्यांचे परिणाम कमी करता येतात, हा या … Read more
प्रदूषण स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान प्रदूषण हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील आठवा पाठ पर्यावरणातील समतोल बिघडवणाऱ्या घटकांची जाणीव करून देणारा आहे. या धड्यात वायू, पाणी, माती आणि ध्वनी प्रदूषणाचे प्रकार, त्यांची कारणे व परिणाम यांचे सविस्तर स्पष्टीकरण दिलेले आहे. औद्योगिकीकरण, वाहनांची वाढती संख्या, प्लास्टिकचा अतिरेक आणि रासायनिक खतांचा वापर यामुळे पर्यावरणावर होणारा ताण … Read more
अणूचे अंतरंग स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान अणूचे अंतरंग हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील पाचवा पाठ पदार्थाच्या सूक्ष्म रचनेचा रोमांचक प्रवास घडवतो. या धड्यात अणू हा पदार्थाचा सूक्ष्मतम घटक असून तो केंद्रक (न्यूक्लियस) आणि त्याभोवती फिरणाऱ्या इलेक्ट्रॉनपासून बनलेला आहे, ही संकल्पना स्पष्ट केली जाते. अणुरचनेचा पाया John Dalton यांच्या अणुसिद्धांतातून घातला गेला; त्यानंतर Ernest … Read more
धाराविद्युत आणि चुंबकत्व स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान धाराविद्युत आणि चुंबकत्व हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील चौथा पाठ विद्युत प्रवाह आणि चुंबकीय परिणाम यांचा परस्परसंबंध उलगडून दाखवतो. या धड्यात विद्युत प्रवाह म्हणजे काय, तो कसा निर्माण होतो आणि विद्युत परिपथ (electric circuit) कसा पूर्ण होतो हे सोप्या प्रयोगांद्वारे स्पष्ट केले जाते. विद्युत प्रवाहामुळे निर्माण … Read more
बल व दाब स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान बल व दाब हा इयत्ता आठवीच्या सामान्य विज्ञानातील तिसरा धडा विद्यार्थ्यांना दैनंदिन जीवनातील भौतिक गतिशीलता समजावून सांगतो, ज्यात बलाचे प्रकार, दाबाचे सूत्र आणि प्लावक बल यांचे रहस्य उलगडले जाते. वस्तूवर एकापेक्षा अधिक बल एकाच दिशेने लागले तर ते जमा होऊन मोठे परिणाम करतात, जसे दोन मुले … Read more
आरोग्य व रोग स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान आरोग्य व रोग हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील दुसरा पाठ विद्यार्थ्यांना निरोगी जीवनशैलीची शास्त्रीय समज देणारा आहे. या पाठामध्ये आरोग्य म्हणजे केवळ रोगाचा अभाव नसून शारीरिक, मानसिक आणि सामाजिक समतोल अशी व्यापक संकल्पना स्पष्ट केली जाते—हीच व्याख्या World Health Organization यांनी मांडलेली आहे. रोगांचे संसर्गजन्य व … Read more
सजीव सृष्टी व सूक्ष्मजीवांचे वर्गीकरण स्वाध्याय pdf इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान सजीव सृष्टी व सूक्ष्मजीवांचे वर्गीकरण हा इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानातील पहिला आणि अत्यंत मूलभूत पाठ आहे. या पाठामध्ये सजीवांच्या अफाट विविधतेकडे शास्त्रीय दृष्टीकोनातून पाहण्याची सुरुवात होते. पृथ्वीवरील सजीवांना त्यांच्या वैशिष्ट्यांनुसार गटांमध्ये विभागण्याची पद्धत म्हणजे वर्गीकरण. सुरुवातीला Carl Linnaeus यांनी द्विनाम पद्धतीचा (Binomial Nomenclature) वापर … Read more
ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ स्वाध्याय pdf इयत्ता नववी मराठी महाराष्ट्र राज्य बोर्डाच्या इयत्ता नववीच्या मराठी कुमारभारती पुस्तकातील सतरावा पाठ ‘ऑलिंपिक वर्तुळांचा गोफ’ हा प्रसिद्ध लेखक बाळ जे. पंडित यांचा अनोखा पाठ असून, ग्रीसमधील प्राचीन ऑलिंपिक स्पर्धा (इ.स.पू. ७७६ पासून) ते आधुनिक विश्वव्यापी खेळांपर्यंतचा प्रवास, ध्वजावरील पाच गुंफलेल्या वर्तुळांचे (लाल, निळा, पिवळा, हिरवा, काळा) पाच खंडांच्या मैत्रीचे … Read more
वनवासी स्वाध्याय pdf इयत्ता नववी मराठी महाराष्ट्र राज्य बोर्डाच्या इयत्ता नववीच्या मराठी कुमारभारती पुस्तकातील सोळावा पाठ ‘वनवासी’ हा तुकाराम धांडे यांची अनोखी कविता आहे, जी ‘वळीव’ या कवितासंग्रहातून घेतली गेली असून, सह्याद्रीच्या कळसूबाई शिखर आणि प्रवरा नदीच्या खोऱ्यातील आदिवासी मुलांच्या नैसर्गिक, धाडसी जीवनाचे मनोहारी चित्रण सैल अष्टाक्षरी ग्रामीण छंदात करते; या कवितेत ‘डोंगरराजाची पोरे’, ‘कळसू … Read more
धातुविज्ञान स्वाध्याय pdf इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 धातुविज्ञान हे इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग १ चे आठवे पाठ असून, धातूंच्या निष्कर्षण, शुद्धीकरण आणि गुणधर्मांवर भर देते ज्यात धातुके (जसे बॉक्साईट ते अॅल्युमिनियमसाठी, सिनाबार पारा साठी), खनिजे, मृदा अशुद्धी काढणे, धातूंची अभिक्रियाशीलता श्रेणी (क्रियाशील Na, Li; मध्यम Fe, Zn; कमी Cu), विलगिकरण पद्धती … Read more